Roy Orbison, właściwie Roy Kelton Orbison, urodzony 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w stanie Teksas, był charyzmatycznym amerykańskim piosenkarzem, autorem tekstów i muzykiem, którego niepowtarzalny styl i potężny głos uczyniły go ikoną muzyki popularnej. Na grudzień 1988 roku, w wieku 52 lat, Orbison znajdował się u progu wielkiego odrodzenia swojej kariery, tragically zmarł nagle na atak serca. Jego życie osobiste naznaczone było zarówno miłością, jak i bolesnymi stratami. Warto zaznaczyć, że Roy Orbison miał trzech synów, choć w dostarczonych faktach nie podano ich imion ani dat urodzenia.
Znany z charakterystycznego, statycznego wizerunku scenicznego, ubrany zawsze na czarno, z farbowanymi na czarno włosami i ciemnymi okularami przeciwsłonecznymi, Roy Orbison stworzył aurę tajemniczości i melancholii. Ta aura była częściowo wynikiem problemów ze wzrokiem, które towarzyszyły mu od czwartego roku życia, zmuszając go do noszenia grubych okularów korekcyjnych, co później przełożyło się na jego sceniczny wizerunek z ciemnymi szkłami.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na grudzień 1988 roku miał 52 lata.
- Żona/Mąż: Dwukrotnie żonaty (Claudette Frady, Barbara Wellhöner Jakobs).
- Dzieci: Trzech synów.
- Zawód: Piosenkarz, autor tekstów, muzyk.
- Główne osiągnięcie: Stworzenie niepowtarzalnego stylu muzycznego, który wpłynął na pokolenia artystów, oraz współtworzenie supergrupy Traveling Wilburys.
Wczesne lata i kształtowanie się talentu
Roy Kelton Orbison przyszedł na świat 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w Teksasie. Choć urodził się w Teksasie, to właśnie miasto Wink, do którego jego rodzina przeprowadziła się w 1946 roku, stało się miejscem jego dorastania. Roy opisywał je jako surowe i opustoszałe, pełne „futbolu, pól naftowych, smaru i piasku”, co budziło w nim silną potrzebę wyrwania się z tej monotonii. Już od najmłodszych lat muzyka odgrywała kluczową rolę w jego życiu. Na szóste urodziny otrzymał od ojca pierwszą gitarę, a lekcje gry pobierał zarówno od niego, jak i od starszego brata. W wieku zaledwie siedmiu lat muzyka stała się centralnym punktem jego egzystencji.
Jego medialna przygoda rozpoczęła się niezwykle wcześnie. Mając osiem lat, śpiewał w lokalnym radiu, a pod koniec lat 40. XX wieku stał się gospodarzem własnego programu radiowego. W 1949 roku, jeszcze jako trzynastolatek, założył swój pierwszy zespół – Wink Westerners, który specjalizował się w graniu standardów country i jazz swingowego. Po ukończeniu szkoły średniej w 1954 roku, Roy zapisał się na North Texas State College, początkowo studiując geologię, co stanowiło plan awaryjny na wypadek niepowodzenia kariery muzycznej. Szybko jednak zmienił kierunek na historię i angielski, by ostatecznie całkowicie poświęcić się pasji, rzucając studia dla kariery muzycznej.
Istotnym momentem w kształtowaniu się jego scenicznej ekspresji było zobaczenie występu Elvisa Presleya w 1954 roku. Orbison był pod ogromnym wrażeniem energii i swobody scenicznej Presleya, co początkowo skłoniło go do naśladowania bardziej dynamicznych występów. Z czasem jednak wypracował swój własny, unikalny, statyczny styl, który stał się jego znakiem rozpoznawczym.
Początki kariery i współpraca z legendarnymi wytwórniami
Przełom w karierze Roya Orbisona nastąpił w 1956 roku, kiedy to za namową Johnny’ego Casha został zakontraktowany przez Sama Phillipsa, założyciela słynnej wytwórni Sun Records. Jego pierwszy nagrany tam utwór, „Ooby Dooby”, okazał się komercyjnym sukcesem, sprzedając się w nakładzie 200 000 egzemplarzy. Choć współpraca z Sun Records była ważnym etapem, to właśnie w latach 1960–1966 Roy Orbison osiągnął szczyt swojej popularności, współpracując z wytwórnią Monument Records. W tym okresie aż 22 jego single trafiły do pierwszej czterdziestki prestiżowej listy Billboard, w tym nieśmiertelne przeboje takie jak „Only the Lonely”, „Crying” czy „Oh, Pretty Woman”. Te utwory na stałe wpisały się do historii muzyki rockowej i popowej, cementując pozycję Orbisona jako jednego z najważniejszych artystów swojego pokolenia.
Zanim Roy Orbison zdobył międzynarodową sławę jako wykonawca, aktywnie działał jako kompozytor. Pracując dla firmy Acuff-Rose Music, tworzył piosenki dla innych artystów. Jednym z jego najbardziej znanych kompozycji z tego okresu jest utwór „Claudette”, który został nagrany przez popularny zespół The Everly Brothers, co świadczy o jego wczesnym talencie kompozytorskim.
Życie osobiste: miłość, strata i rodzina
Życie osobiste Roya Orbisona było naznaczone zarówno głęboką miłością, jak i tragicznymi wydarzeniami. W 1957 roku poślubił Claudette Frady, którą poznał na potańcówce, gdy miała zaledwie 14 lat. Ich związek był niezwykle burzliwy – para rozwiodła się w 1964 roku, jednak rok później, w 1965 roku, ponownie stanęła na ślubnym kobiercu. Niestety, ich szczęście nie trwało długo. Zaledwie rok po ponownym ślubie, w 1966 roku, Claudette zginęła tragicznie w wypadku.
Po śmierci pierwszej żony, Roy Orbison odnalazł szczęście u boku Barbary Wellhöner Jakobs. Pobrali się w 1969 roku i pozostali razem aż do śmierci artysty w 1988 roku. Barbara była jego opoką przez ostatnie lata życia. Trudne warunki dorastania w Teksasie, o których wspominał, niewątpliwie wpłynęły na jego wrażliwość, która tak silnie wybrzmiewała w jego twórczości.
Kariera w latach 80. i supergrupa Traveling Wilburys
Pomimo trudnych doświadczeń życiowych i pewnego spadku popularności w latach poprzednich, rok 1988 okazał się dla Roya Orbisona czasem wielkiego powrotu i niezwykłego przedsięwzięcia. Tuż przed śmiercią, był współzałożycielem legendarnej supergrupy Traveling Wilburys. W jej skład weszli również tak znamienici artyści jak George Harrison (były członek The Beatles), Bob Dylan, Tom Petty i Jeff Lynne (lider Electric Light Orchestra). Grupa ta, dzięki połączeniu talentów tak wybitnych muzyków, szybko zdobyła uznanie na całym świecie. Ich debiutancki album, „Traveling Wilburys Vol. 1”, wydany w 1988 roku, okazał się ogromnym sukcesem komercyjnym i artystycznym, potwierdzając, że Roy Orbison wciąż jest w szczytowej formie.
Warto wiedzieć: W tym samym roku, w którym powstała supergrupa Traveling Wilburys, Roy Orbison pracował również nad solowym materiałem. Jego ostatni album studyjny, „Mystery Girl”, został wydany pośmiertnie w 1989 roku i zawierał takie przeboje jak „You Got It” czy „California Blue”, potwierdzając jego nieprzemijający talent i wszechstronność.
Nagrody, uznanie i miejsce w historii muzyki
Roy Orbison zdobył ogromne uznanie krytyków i publiczności, co potwierdzają liczne nagrody i wyróżnienia. W 1987 roku, rok przed śmiercią, został uhonorowany miejscem w prestiżowych galeriach sław: Rock and Roll Hall of Fame oraz Nashville Songwriters Hall of Fame. Jego twórczość została doceniona również przez Akademię Fonograficzną, która przyznała mu łącznie sześć nagród Grammy, w tym prestiżową nagrodę Grammy Lifetime Achievement Award za całokształt twórczości. **Niezwykle wysokie pozycje w rankingach magazynu „Rolling Stone”, który sklasyfikował go na 13. miejscu listy 100 najlepszych wokalistów wszech czasów oraz na 37. miejscu listy największych artystów w historii, świadczą o jego trwałym wpływie na kształtowanie się gatunków muzycznych i inspiracji dla kolejnych pokoleń artystów.**
Warto wiedzieć: Choć kojarzony z kruczoczarną fryzurą, Roy naturalnie miał włosy w kolorze „pomyjowej szarości” (dishwater grey) i zaczął je farbować na czarno już jako nastolatek, co było jednym z elementów budowania jego unikalnego scenicznego wizerunku.
Problemy zdrowotne i przedwczesna śmierć
W pewnym okresie swojej wczesnej kariery Roy Orbison zmagał się z problemami zdrowotnymi, które dotyczyły uzależnienia od substancji. W tym czasie artysta sięgał po tabletki nasenne oraz amfetaminę, co stanowiło trudny okres w jego życiu. Mimo tych wyzwań, udało mu się przezwyciężyć nałóg i kontynuować karierę.
Niestety, życie Roya Orbisona zostało przedwcześnie przerwane. **Zmarł nagle 6 grudnia 1988 roku w Hendersonville w stanie Tennessee na skutek ataku serca, mając zaledwie 52 lata.** Jego śmierć była ogromnym ciosem dla świata muzyki, zwłaszcza że znajdował się u progu wielkiego odrodzenia swojej kariery, ciesząc się ponowną popularnością dzięki sukcesowi Traveling Wilburys i zapowiedziom nowego solowego materiału. **Jego odejście pozostawiło pustkę, która do dziś nie została wypełniona.**
Ciekawostki z życia i kariery Roya Orbisona
Kariera muzyczna Roya Orbisona obfitowała w niezwykłe momenty i charakterystyczne cechy. **Za pierwsze poważne pieniądze zarobione na hicie „Ooby Dooby” w 1956 roku, artysta sprawił sobie fioletowego Cadillaca oraz pierścionek z diamentem, co stanowiło symboliczny początek jego sukcesu finansowego i artystycznego.**
Na początku swojej drogi z zespołem The Teen Kings, Roy Orbison brał udział w eksperymentalnej trasie koncertowej po kinach samochodowych (drive-in). W ramach tych nietypowych występów, muzycy grali na dachach budynków projekcyjnych, co z pewnością stanowiło unikalne doświadczenie dla artystów i publiczności.
Mimo międzynarodowej sławy i statusu gwiazdy, Roy Orbison był opisywany jako osoba niezwykle nieśmiała, uprzejma i skromna. **Często sprawiał wrażenie wręcz „zawstydzonego” własnym śpiewem w obecności innych, co kontrastowało z potęgą jego głosu i sceniczną prezencją.** Ten wewnętrzny spokój i dystans stanowiły intrygujący element jego artystycznego wizerunku. **Roy naturalnie miał włosy w kolorze „pomyjowej szarości” (dishwater grey) i zaczął je farbować na czarno już jako nastolatek, co było częścią jego charakterystycznego wyglądu.**
Roy Orbison pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii muzyki, którego unikalny styl wokalny, emocjonalne teksty i charakterystyczny wizerunek sceniczny uczyniły go ikoną. Jego zdolność do przekształcania osobistych doświadczeń w ponadczasowe ballady, które poruszały miliony słuchaczy na całym świecie, świadczy o jego niezwykłym talencie i głębi artystycznej. Od wczesnych lat w Teksasie, przez współpracę z legendarnymi wytwórniami, po współtworzenie supergrupy Traveling Wilburys, Roy Orbison pozostawił po sobie bogate dziedzictwo muzyczne, które nadal inspiruje i fascynuje kolejne pokolenia.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czy Roy Orbison był niewidomy?
Nie, Roy Orbison nie był niewidomy. Miał jednak poważne problemy ze wzrokiem, przez co często nosił ciemne okulary, które stały się jego znakiem rozpoznawczym.
Co stało się z dziećmi Roya Orbisona?
Roy Orbison miał trzech synów z pierwszego małżeństwa. Dwóch z nich, a mianowicie Roy Jr. i Anthony, zginęło w tragicznych wypadkach. Najmłodszy syn, Wesley, żyje i jest muzykiem.
Kto odziedziczył pieniądze Roya Orbisona?
Po śmierci Roya Orbisona jego majątek odziedziczył jego najmłodszy syn, Wesley Orbison, oraz jego druga żona, Barbara. Obecnie prawa do jego muzyki i majątku są zarządzane przez spadkobierców.
Z jakiej piosenki zasłynął Roy Orbison?
Roy Orbison zasłynął z wielu piosenek, ale za jedną z najbardziej ikonicznych uważa się „Oh, Pretty Woman”. Inne jego wielkie przeboje to m.in. „Crying”, „Only the Lonely” i „In Dreams”.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Roy_Orbison
