Puskas: Ferenc Puskás, węgierski Major piłki nożnej – biografia.

1

Ferenc Puskás, urodzony 1 kwietnia 1927 roku w Budapeszcie, to bezsprzecznie jedna z największych legend węgierskiego i światowego futbolu. Nazywany „Galopującym Majorem”, na styczeń 2026 roku miałby 98 lat. Jego kariera, naznaczona spektakularnymi bramkami i niezrównanym przywództwem, uczyniła go pierwszym międzynarodowym supergwiazdorem piłki nożnej. Jako kapitan „Złotej Jedenastki” Węgier i kluczowy zawodnik legendarnego Realu Madryt, Puskás na zawsze zapisał się w historii sportu, a jego dziedzictwo żyje dzięki licznym upamiętnieniom, w tym prestiżowej nagrodzie FIFA Puskás Award.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku miałby 98 lat (urodzony 1 kwietnia 1927).
• Żona/Mąż: Brak informacji w dostarczonym tekście.
• Dzieci: Brak informacji w dostarczonym tekście.
• Zawód: Piłkarz, trener.
• Główne osiągnięcie: Trzykrotne zdobycie Pucharu Europy z Realem Madryt oraz bycie kapitanem „Złotej Jedenastki” Węgier.

Podstawowe informacje o Ferencu Puskásie

Pełne imię i nazwisko oraz pochodzenie

Prawdziwe nazwisko Ferenca Puskása brzmiało Ferenc Purczeld. Urodził się 1 kwietnia 1927 roku w stolicy Węgier, Budapeszcie, w rodzinie o korzeniach niemieckich, należącej do grupy tzw. Dunajskich Szwabów. Nazwisko Puskás zostało oficjalnie przyjęte w 1937 roku, gdy młody Ferenc miał dziesięć lat, na decyzję ojca, symbolizując jego wkroczenie w świat futbolu.

Pseudonimy i przydomki

Ferenc Puskás był znany pod kilkoma barwnymi przydomkami. W klubie Kispest, gdzie stawiał pierwsze kroki, nazywano go „Öcsi” (Buddy, Braciszek). Bardziej rozpoznawalny na arenie międzynarodowej był przydomek „The Galloping Major” (Galopujący Major), nawiązujący do jego stopnia wojskowego uzyskanego w barwach armijnego klubu Honvéd. Oba pseudonimy doskonale oddawały charakter jego dynamicznej, pełnej energii i charyzmy gry.

Warunki fizyczne i pozycja na boisku

Ferenc Puskás mierzył 1,72 metra wzrostu. Choć nie imponował warunkami fizycznymi, nadrabiał to zwinnością i szybkością. Jego naturalną pozycją był atak lub ofensywny pomocnik. To właśnie dzięki tym cechom stał się pierwszym międzynarodowym supergwiazdorem futbolu, rozpoznawalnym na całym świecie za swoją skuteczność pod bramką i umiejętność kreowania gry.

Data i miejsce śmierci

Ferenc Puskás zmarł 17 listopada 2006 roku w Budapeszcie, stolicy Węgier, w wieku 79 lat. Jego odejście było znaczącą stratą dla świata futbolu, ale jego legendarny wkład w rozwój tej dyscypliny pozostaje żywy w pamięci kibiców i historyków sportu.

Życie osobiste Ferenca Puskása

Dzieciństwo i przyjaźnie

Ferenc Puskás dorastał w Kispest, podbudapeszteńskiej wówczas dzielnicy, a jego dzieciństwo było nierozerwalnie związane z futbolem. Jego najbliższym sąsiadem i przyjacielem z dzieciństwa był József Bozsik, który również stał się legendą węgierskiego futbolu i kluczowym pomocnikiem reprezentacji. Ich przyjaźń, rozpoczęta w najmłodszych latach, trwała przez lata gry w klubie Kispest/Honvéd i w barwach narodowej drużyny, stanowiąc ważny element życia Puskása.

Emigracja i banicja

W 1956 roku, w obliczu rewolucji węgierskiej, Ferenc Puskás podjął trudną decyzję o pozostaniu za granicą, co skutkowało dwuletnim zakazem gry nałożonym przez UEFA. Po okresie banicji, w 1958 roku, Puskás wyemigrował do Hiszpanii, gdzie w wieku 31 lat rozpoczął niezwykle udany, drugi etap swojej błyskotliwej kariery piłkarskiej, dowodząc swojej determinacji i niezłomności ducha.

Kariera piłkarska Ferenca Puskása

Początki kariery na Węgrzech

Gra pod fałszywym nazwiskiem

Aby móc grać w piłkę nożną przed osiągnięciem wymaganego wieku, młody Ferenc Puskás występował w drużynach juniorskich pod pseudonimem „Miklós Kovács”. Dopiero po ukończeniu 12 lat mógł podpisać pierwszy profesjonalny kontrakt, legalnie rozpoczynając karierę i ujawniając swój niezwykły talent.

Sukcesy z „Złotą Jedenastką” (Mighty Magyars)

Ferenc Puskás był kapitanem legendarnej reprezentacji Węgier, znanej jako „Złota Jedenastka” lub „Mighty Magyars”. Drużyna ta, niepokonana przez 32 kolejne mecze w latach 50. XX wieku, odniosła spektakularne sukcesy, w tym złoty medal olimpijski w Helsinkach w 1952 roku i awans do finału Mistrzostw Świata w 1954 roku, prezentując futbol na najwyższym poziomie.

Historyczne zwycięstwa nad Anglią

Puskás odegrał kluczową rolę w dwóch historycznych zwycięstwach nad Anglią. W 1953 roku, na Wembley, Węgry pokonały Anglików 6:3, a Puskás strzelił dwie bramki. Rok później, w rewanżu w Budapeszcie (1954), Węgrzy wygrali 7:1, a Puskás ponownie wpisał się na listę strzelców dwukrotnie, potwierdzając dominację swojej drużyny nad Anglią w tamtym okresie.

Kariera w Hiszpanii i innych klubach

Transfer do Realu Madryt

W 1958 roku, w wieku 31 lat i mimo problemów z nadwagą, Ferenc Puskás dołączył do Realu Madryt. Transfer ten okazał się strzałem w dziesiątkę – w barwach „Królewskich” stworzył zabójczy duet z Alfredo Di Stéfano, prowadząc drużynę do pięciu z rzędu tytułów mistrza Hiszpanii w latach 1961–1965.

Sukcesy w Pucharze Europy

Największe sukcesy Puskás odnosił z Realem Madryt w Pucharze Europy, zdobywając to prestiżowe trofeum trzykrotnie (1959, 1960, 1966). Jego występ w finale Pucharu Europy w 1960 roku przeciwko Eintrachtowi Frankfurt (zwycięstwo 7:3), gdzie zdobył cztery bramki, przeszedł do historii jako rekord finałów tych rozgrywek.

Reprezentowanie Hiszpanii

Po uzyskaniu hiszpańskiego obywatelstwa w 1961 roku, Ferenc Puskás rozegrał cztery mecze dla reprezentacji Hiszpanii, z czego trzy występy zaliczył podczas Mistrzostw Świata w Chile w 1962 roku. Był to nietypowy, ale świadczący o jego długowieczności zwrot w karierze.

Kluczowe sukcesy w karierze piłkarskiej

• Złoty medal olimpijski: 1952 (Helsinki)
• Finał Mistrzostw Świata: 1954
• Zwycięstwo nad Anglią na Wembley: 1953 (6:3)
• Zwycięstwo nad Anglią w Budapeszcie: 1954 (7:1)
• Mistrzostwo Hiszpanii z Realem Madryt: 5 razy (1961–1965)
• Puchar Europy z Realem Madryt: 3 razy (1959, 1960, 1966)
• Cztery bramki w finale Pucharu Europy 1960
• Cztery mecze w reprezentacji Hiszpanii (w tym 3 na MŚ 1962)

Nagrody i osiągnięcia Ferenca Puskása

Najważniejsze wyróżnienia indywidualne

Najlepszy strzelec XX wieku

W 1995 roku Międzynarodowa Federacja Historyków i Statystyków Futbolu (IFFHS) oficjalnie uznała Ferenca Puskása za najlepszego strzelca najwyższych klas rozgrywkowych na świecie w XX wieku, co podkreśla jego dominację i długotrwałą skuteczność.

Statystyki strzeleckie

Ferenc Puskás zajmuje siódme miejsce na liście najskuteczniejszych strzelców wszech czasów, zdobywając 802 gole w 792 oficjalnych meczach. W ligach węgierskiej i hiszpańskiej zanotował imponujące 619 bramek w 618 występach, co świadczy o jego niezwykłej regularności.

Rekord asyst

Oprócz umiejętności strzeleckich, Puskás był znakomitym kreatorem gry, będąc rekordzistą Europy pod względem liczby asyst w meczach międzynarodowych – 53 w barwach reprezentacji Węgier. Podkreśla to jego wszechstronność.

Tytuły króla strzelców

Skuteczność Ferenca Puskása potwierdza liczba zdobytych tytułów króla strzelców – ośmiokrotnie w swojej karierze zostawał najlepszym strzelcem w różnych rozgrywkach ligowych, cztery razy na Węgrzech i cztery razy w Hiszpanii (zdobywając trofeum Pichichi).

Najważniejsze nagrody i wyróżnienia

Kariera trenerska Ferenca Puskása

Sukcesy trenerskie

Historyczny sukces z Panathinaikosem

Po zakończeniu kariery piłkarskiej, Ferenc Puskás rozpoczął drogę trenerską, a jego największym osiągnięciem było doprowadzenie greckiego klubu Panathinaikos Ateny do finału Pucharu Europy w 1971 roku. Choć w finale grecka drużyna przegrała 0:2 z Ajaxem Amsterdam, był to historyczny sukces dla Panathinaikosu i jedyny przypadek, gdy grecki klub dotarł do finału tych prestiżowych rozgrywek.

Praca na wielu kontynentach

Jako szkoleniowiec, Ferenc Puskás pracował w niezwykle zróżnicowanych i często egzotycznych lokalizacjach na całym świecie, prowadząc zespoły w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Chile, Arabii Saudyjskiej, Egipcie oraz Australii. Ta międzynarodowa kariera trenerska pokazuje jego wszechstronność i zdolność do adaptacji.

Powrót na Węgry jako selekcjoner

W 1993 roku, po wielu latach spędzonych na emigracji, Ferenc Puskás powrócił do ojczyzny, gdzie tymczasowo objął stanowisko selekcjonera reprezentacji Węgier. Poprowadził drużynę narodową w czterech meczach, co było symbolicznym zamknięciem pewnego rozdziału w jego życiu.

Dziedzictwo i upamiętnienie Ferenca Puskása

Nagroda FIFA Puskás Award

W październiku 2009 roku FIFA, w uznaniu niezwykłych umiejętności technicznych i geniuszu Ferenca Puskása, ustanowiła nagrodę jego imienia. FIFA Puskás Award jest przyznawana corocznie strzelcowi „najpiękniejszej bramki roku” na świecie, co stanowi piękne upamiętnienie jego legendarnych umiejętności.

Upamiętnienie w Budapeszcie

Ferenc Puskás jest niezwykle ceniony w swojej ojczyźnie. W 2002 roku główny stadion narodowy Węgier został przemianowany na Puskás Ferenc Stadion, a obecnie jego imię nosi także nowoczesna Puskás Aréna. Jedna ze stacji metra w Budapeszcie również nosi jego imię, co świadczy o jego trwałym wpływie na węgierską kulturę i sport.

Inne formy upamiętnienia

Dziedzictwo Ferenca Puskása wykracza poza architekturę i nagrody sportowe. Jego imieniem nazwano akademię piłkarską – Puskás Akadémia FC. W 2001 roku odkryto asteroidę, która otrzymała numer 82656 Puskás, co jest unikalnym i symbolicznym upamiętnieniem legendy węgierskiego futbolu.

Zdrowie i ostatnie lata życia Ferenca Puskása

Kontuzja na Mundialu 1954

Podczas Mistrzostw Świata w 1954 roku Ferenc Puskás doznał poważnej kontuzji kostki w meczu fazy grupowej przeciwko RFN. Mimo zalecenia odpoczynku, wystąpił w meczu finałowym, zdobywając bramkę, jednak Węgrzy ostatecznie przegrali 2:3, co było ogromnym rozczarowaniem.

Problemy zdrowotne pod koniec życia

W ostatnich latach swojego życia Ferenc Puskás zmagał się z poważnymi problemami zdrowotnymi. W 2000 roku zdiagnozowano u niego chorobę Alzheimera. Przez sześć lat walczył z tą chorobą, przebywając pod opieką w szpitalu w Budapeszcie, gdzie zmarł 17 listopada 2006 roku.

Kontrowersje i ciekawostki z życia Ferenca Puskása

Anulowany gol w finale MŚ 1954

Jednym z najbardziej dyskutowanych momentów w karierze Ferenca Puskása jest sytuacja z finału Mistrzostw Świata w 1954 roku. W 88. minucie meczu, przy stanie 2:3 dla RFN, Puskás zdobył bramkę, która mogłaby wyrównać wynik, jednak sędzia liniowy dopatrzył się spalonego, a gol nie został uznany. Do dziś trwają spory, czy decyzja sędziego była słuszna.

Pojedynek z Pelé i lista FIFA 100

Ferenc Puskás został doceniony przez Pelé, który w 2004 roku stworzył listę FIFA 100, obejmującą 125 najlepszych żyjących piłkarzy świata. Puskás, mimo że zmarł kilka lat wcześniej, został uwzględniony na tej liście, co świadczy o jego nieśmiertelnym statusie w historii futbolu.

Podsumowując, Ferenc Puskás pozostaje ikoną światowego futbolu, którego niezwykłe umiejętności strzeleckie i przywództwo na boisku odcisnęły niezatarty ślad w historii tej dyscypliny. Jego życie, naznaczone zarówno triumfami, jak i trudnymi wyborami, jest inspiracją i dowodem na siłę pasji i talentu, a jego legendarny wkład w rozwój piłki nożnej jest nieoceniony.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ferenc_Pusk%C3%A1s