Morgan Freeman: aktor, legenda kina – biografia i kariera

1

Morgan Freeman, urodzony 1 czerwca 1937 roku w Memphis w stanie Tennessee, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych amerykańskich aktorów, którego charakterystyczny, głęboki głos i charyzmatyczna osobowość uczyniły go ikoną światowego kina. Na styczeń 2026 roku, w wieku 88 lat, Freeman nadal pozostaje aktywny zawodowo, kontynuując karierę trwającą ponad sześć dekad. Jego wszechstronność aktorska, obejmująca zarówno role dramatyczne, jak i komediowe, przyniosła mu liczne nagrody i uznanie krytyków, umacniając jego pozycję jako jednego z najwybitniejszych artystów swojego pokolenia.

W życiu prywatnym Morgan Freeman był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Jeanette Adair Bradshaw, a drugą Myrna Colley-Lee. Jest ojcem czworga dzieci. Jego obecny wiek, a także informacje o życiu rodzinnym, stanowią ważny element jego biografii, uzupełniając obraz jego niezwykłej kariery.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku Morgan Freeman będzie miał 88 lat.
• Żona/Mąż: W przeszłości żonaty z Jeanette Adair Bradshaw i Myrną Colley-Lee.
• Dzieci: Jest ojcem czworga dzieci.
• Zawód: Aktor, narrator, producent filmowy.
• Główne osiągnięcie: Oscar dla najlepszego aktora drugoplanowego za rolę w filmie „Za wszelką cenę” oraz liczne inne prestiżowe nagrody.

Podstawowe Informacje o Morganie Freemanie

Morgan Freeman, urodzony 1 czerwca 1937 roku w Memphis w stanie Tennessee, to postać o niezwykłej renomie w świecie filmu. Jego pełne nazwisko to Morgan Porterfield Freeman Jr. Na styczeń 2026 roku aktor będzie świętował swoje 88. urodziny, co jest świadectwem jego długoletniej i nieprzerwanej kariery, która trwa od ponad sześciu dekad. Charakterystyczny, niski i kojący głos Freemana stał się jego znakiem rozpoznawczym, otwierając mu drzwi nie tylko do ról aktorskich, ale także do kariery narratora w licznych prestiżowych filmach dokumentalnych i programach edukacyjnych. W 2022 roku, w plebiscycie czytelników magazynu „Empire”, Morgan Freeman został uhonorowany mianem jednego z 50 najwybitniejszych aktorów wszech czasów, co potwierdza jego status legendy kina. Jego ojciec, Morgan Porterfield Freeman, pracował jako fryzjer i zmarł w 1961 roku.

Rodzina i Życie Prywatne Morgana Freemana

Rodzice i Dzieciństwo

Morgan Freeman jest synem Mamie Edny Revere (1912–2000), nauczycielki, oraz Morgana Porterfielda Freemana, fryzjera, który zmarł w wieku 45 lat z powodu marskości wątroby. Aktor ma troje starszego rodzeństwa. Jego dzieciństwo było dynamiczne, naznaczone licznymi przeprowadzkami. Jako niemowlę wychowywał się pod opieką babci ze strony ojca w Charleston w stanie Mississippi, a następnie mieszkał w Greenwood, Gary i Chicago. Badania genetyczne ujawniły, że jego przodkowie pochodzili z Afryki – około jedna czwarta z regionu między dzisiejszym Senegalem a Liberią, a trzy czwarte z obszaru Kongo-Angola. Jego prapradziadkowie byli niewolnikami, którzy migrowali z Karoliny Północnej do Mississippi. Szczególnie interesujące jest odkrycie, że jego biały prapradziadek ze strony matki żył i został pochowany obok jego czarnoskórej praprababci, co było niezwykłe w kontekście surowych praw segregacji rasowej na Południu Stanów Zjednoczonych, uniemożliwiających legalne związki międzyrasowe.

Małżeństwa i Dzieci

Morgan Freeman był dwukrotnie żonaty. Pierwszym małżeństwem był związek z Jeanette Adair Bradshaw, który trwał od 1967 do 1979 roku. Drugą żoną aktora była Myrna Colley-Lee, z którą ożenił się w 1984 roku. Po długiej separacji rozwiedli się w 2010 roku. Aktor jest ojcem czworga dzieci. Dwoje z nich przyszło na świat w wyniku jego pozamałżeńskich związków, które miały miejsce przed i w trakcie jego pierwszego małżeństwa.

Dziedzictwo i Pochodzenie

Badania DNA Morgana Freemana odkryły fascynujące szczegóły dotyczące jego przodków. Okazało się, że około jednej czwartej jego genetycznego dziedzictwa pochodzi z regionu między dzisiejszym Senegalem a Liberią, a pozostałe trzy czwarte z obszaru Kongo-Angola. Szczególnie poruszające jest odkrycie dotyczące jego prapradziadków, którzy byli niewolnikami i migrowali z Karoliny Północnej do Mississippi. Co więcej, aktor dowiedział się, że jego biały prapradziadek ze strony matki żył i został pochowany obok jego czarnoskórej praprababci. Ten fakt jest szczególnie znaczący, biorąc pod uwagę realia segregacji rasowej na Południu Stanów Zjednoczonych, gdzie taki związek i wspólny pochówek byłyby niemożliwe do legalnego zawarcia w tamtych czasach.

Kariera Aktorska Morgana Freemana

Początki Kariery i Wczesne Lata

Droga Morgana Freemana do świata aktorstwa rozpoczęła się w bardzo młodym wieku. Już w wieku 9 lat zadebiutował w głównej roli w szkolnym przedstawieniu. Trzy lata później, jako 12-latek, odniósł sukces, wygrywając ogólnostanowy konkurs dramatyczny. W latach 1971–1975 aktor zdobywał rozpoznawalność i stabilność finansową, występując w popularnym programie dla dzieci „The Electric Company” emitowanym przez PBS. Mimo tych sukcesów, sam Freeman wspominał ten okres jako bardzo trudny i męczący. Jego pierwsza rola filmowa, choć niewymieniona w napisach, miała miejsce w filmie „The Pawnbroker” z 1964 roku.

Przełomowe Role i Uznanie

Prawdziwym przełomem w karierze filmowej Morgana Freemana okazała się rola brutalnego alfonsa w filmie „Street Smart” z 1987 roku. Za tę kreację otrzymał swoją pierwszą nominację do Oscara, co pozwoliło mu odejść od dotychczasowego wizerunku aktora grającego głównie postacie drugoplanowe. Rok 1989 był niezwykle ważny dla jego kariery; zagrał wówczas w czterech głośnych produkcjach: „Glory”, „Driving Miss Daisy” (za którą otrzymał nominację do Oscara dla najlepszego aktora), „Lean on Me” oraz „Johnny Handsome”. Te role ugruntowały jego pozycję w Hollywood.

Ikoniczne Postacie i Wielkie Produkcie

W 1994 roku Morgan Freeman wcielił się w rolę Ellisa Boyda „Reda” Reddinga w filmie „Skazani na Shawshank”. Rola ta, za którą otrzymał kolejną nominację do Oscara, jest powszechnie uważana za jedną z najważniejszych w jego dorobku, głównie ze względu na kultowy status samego filmu. W latach 2005–2012 aktor portretował postać Luciusa Foxa w trylogii „Mroczny Rycerz” w reżyserii Christophera Nolana, co otworzyło mu drzwi do świata wysokobudżetowych produkcji o superbohaterach. Freeman jest również znany z tego, że często wciela się w postacie o wielkim autorytecie, mądrości lub nawet boskim statusie, czego doskonałym przykładem jest jego rola Boga w filmie „Bruce Wszechmogący” z 2003 roku.

Nagrody i Osiągnięcia Morgana Freemana

Oscary i Złote Globy

Morgan Freeman został uhonorowany Oscarem dla najlepszego aktora drugoplanowego w 2004 roku za rolę byłego boksera Eddiego „Scrap-Iron” Duprisa w dramacie sportowym „Za wszelką cenę” (Million Dollar Baby), wyreżyserowanym przez Clinta Eastwooda. Jest również laureatem Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu, przyznanego mu za rolę Hoke’a Colburna w filmie „Wożąc panią Daisy” z 1989 roku.

Nagrody za Całokształt Twórczości

W ciągu swojej bogatej kariery Morgan Freeman otrzymał szereg prestiżowych nagród za całokształt twórczości. Wśród nich znajdują się Kennedy Center Honor (2008), AFI Life Achievement Award (2011), Cecil B. DeMille Award (2012) oraz Screen Actors Guild Life Achievement Award (2018). Te wyróżnienia potwierdzają jego nieoceniony wkład w świat kina.

Inne Ważne Wyróżnienia

Dorobek nagród Morgana Freemana obejmuje również nagrodę Obie Award, którą otrzymał w 1980 roku za tytułową rolę w szekspirowskiej tragedii „Koriolan”. Ponadto, w 1978 roku był nominowany do nagrody Tony za rolę w sztuce „The Mighty Gents”. Jego występy na scenie teatralnej również spotkały się z uznaniem krytyków.

Działalność Biznesowa i Inne Przedsięwzięcia

Revelations Entertainment

W 1996 roku, wraz z Lori McCreary, Morgan Freeman założył firmę produkcyjną Revelations Entertainment. Firma ta przyczyniła się do powstania wielu znaczących produkcji, w tym popularnego serialu politycznego „Madam Secretary” dla stacji CBS. Działalność w tej dziedzinie pokazuje wszechstronność aktora i jego zaangażowanie w rozwój przemysłu filmowego i telewizyjnego.

Inwestycje i Zainteresowania

Morgan Freeman jest współwłaścicielem klubu bluesowego „Ground Zero” w Clarksdale w stanie Mississippi. To przedsięwzięcie odzwierciedla jego silne przywiązanie do kultury i tradycji tego regionu, który jest kolebką muzyki bluesowej. W 1993 roku aktor zadebiutował również jako reżyser, tworząc dramat „Bopha!”, który opowiadał o realiach apartheidu w RPA. W filmie tym główną rolę zagrał Danny Glover.

Filantropia i Aktywizm Morgana Freemana

Zaangażowanie Ekologiczne

Morgan Freeman jest zaangażowanym aktywistą ekologicznym. W 2014 roku podjął imponującą inicjatywę, przekształcając swoją posiadłość o powierzchni 124 akrów w Mississippi w sanktuarium dla pszczół miodnych. Celem tego działania jest przeciwdziałanie masowemu wymieraniu tych ważnych zapylaczy.

Wsparcie dla Społeczności i Akcje Charytatywne

W 2004 roku Morgan Freeman odegrał kluczową rolę w założeniu funduszu Grenada Relief Fund. Fundusz ten miał na celu pomoc ofiarom huraganu Ivan, który spustoszył wyspę Grenada. Jego zaangażowanie pokazuje troskę o potrzebujących i gotowość do niesienia pomocy w sytuacjach kryzysowych.

Aktywność Polityczna

Aktor aktywnie angażuje się również w sferę polityczną. W 2008 roku publicznie poparł kandydaturę Baracka Obamy na prezydenta Stanów Zjednoczonych. W 2016 roku użyczył swojego głosu w kampanii Hillary Clinton. Freeman publicznie krytykował również obchody Miesiąca Historii Czarnoskórych (Black History Month), argumentując, że historia Afroamerykanów jest integralną częścią historii Stanów Zjednoczonych i nie powinna być ograniczana do jednego miesiąca w roku.

Wypadki i Wyzwania Zdrowotne

W sierpniu 2008 roku Morgan Freeman uległ poważnemu wypadkowi samochodowemu w pobliżu Ruleville w stanie Mississippi. W wyniku zdarzenia jego auto dachowało, a on sam doznał złamania lewego ramienia, łokcia oraz barku. Ten wypadek pozostawił trwały ślad na jego zdrowiu – aktor cierpi na fibromialgię, która powoduje chroniczny ból. W wyniku schorzenia jego lewa ręka jest częściowo sparaliżowana, co sprawia, że aktor często nosi na niej rękawicę uciskową. W wieku 16 lat Freeman zachorował na ciężkie zapalenie płuc, które niemal doprowadziło do jego śmierci. To wydarzenie aktor wspominał jako jedno z kluczowych w swoim życiu.

Służba Wojskowa

W 1955 roku Morgan Freeman podjął decyzję o zaciągnięciu się do Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych (United States Air Force), rezygnując tym samym z częściowego stypendium aktorskiego na Jackson State University. Podczas czteroletniej służby wojskowej, trwającej od 1955 do 1959 roku, pracował jako mechanik radarów śledzących (Automatic Tracking Radar repairman). Z wojska odszedł w stopniu Airman First Class (starszy szeregowy).

Kontrowersje

W maju 2018 roku stacja CNN opublikowała raport, w którym osiem kobiet oskarżyło Morgana Freemana o niewłaściwe zachowanie i molestowanie seksualne na planach filmowych. W odpowiedzi na te zarzuty aktor wydał oświadczenie, w którym przeprosił każdego, kto poczuł się niekomfortowo w jego obecności, podkreślając, że nigdy nie miał zamiaru nikogo urazić.

Ciekawostki z Życia Morgana Freemana

Zainteresowania i Hobby

Zanim Morgan Freeman zdobył sławę jako aktor, prowadził bogate życie artystyczne i zawodowe. W 1964 roku pracował jako tancerz podczas Wystawy Światowej w Nowym Jorku, a także był członkiem grupy teatru muzycznego Opera Ring w San Francisco. W 1968 roku zadebiutował na Broadwayu w całkowicie czarnoskórej obsadzie musicalu „Hello, Dolly!”, występując u boku takich gwiazd jak Pearl Bailey i Cab Calloway. Aktor posiada licencję pilota, którą uzyskał w wieku 65 lat, i jest właścicielem co najmniej trzech prywatnych samolotów, w tym odrzutowca Emivest SJ30. Jest zapalonym żeglarzem i spędził wiele czasu żeglując po Karaibach. Freeman jest wielkim fanem muzyki bluesowej, co zainspirowało go do otwarcia własnego klubu.

Niezwykłe Role i Występy

Morgan Freeman jest znany z tego, że często wciela się w postacie o wielkim autorytecie, mądrości lub nawet boskim statusie, czego doskonałym przykładem jest jego rola Boga w filmie „Bruce Wszechmogący” (2003). W 2022 roku Freeman wystąpił podczas ceremonii otwarcia Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w Katarze, gdzie pojawił się u boku Ghanima Al-Muftaha, promując ideę jedności i tolerancji. Jego pierwsza rola filmowa, choć niewymieniona w napisach, miała miejsce w filmie „The Pawnbroker” z 1964 roku. W 1990 roku użyczył głosu postaci Fredericka Douglassa w filmie dokumentalnym „The Civil War” Kena Burnsa. Freeman był narratorem oscarowego dokumentu „Marsz pingwinów” (2005), co stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów jego pracy głosowej. W 2010 roku zastąpił Waltera Cronkite’a jako głos wprowadzający w „CBS Evening News”. W 2013 roku wystąpił w filmie „Last Vegas” u boku innych legend kina: Michaela Douglasa, Roberta De Niro i Kevina Kline’a.

Życie Poza Hollywood

Mimo ogromnej sławy, Morgan Freeman zdecydował się zamieszkać na stałe w Mississippi, z dala od zgiełku Hollywood, co podkreśla jego przywiązanie do korzeni. Aktor jest znany z tego, że potrafi zasnąć w niemal każdym miejscu, co stało się anegdotą wśród jego współpracowników na planach filmowych. Freeman otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Yale w 2015 roku. W 2019 roku otrzymał nagrodę za całokształt twórczości od stowarzyszenia krytyków filmowych (Critics’ Choice Movie Awards).

Najważniejsze Nagrody Morgana Freemana

• Oscar dla najlepszego aktora drugoplanowego (2004) za rolę w filmie „Za wszelką cenę” (Million Dollar Baby).
• Złoty Glob dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu za rolę w filmie „Wożąc panią Daisy” (1989).
• Kennedy Center Honor (2008).
• AFI Life Achievement Award (2011).
• Cecil B. DeMille Award (2012).
• Screen Actors Guild Life Achievement Award (2018).
• Obie Award (1980) za rolę w „Koriolanie”.

Wybrane Filmy i Produkcie

• „Street Smart” (1987) – pierwsza nominacja do Oscara.
• „Glory” (1989).
• „Driving Miss Daisy” (1989) – nominacja do Oscara dla najlepszego aktora.
• „Lean on Me” (1989).
• „Johnny Handsome” (1989).
• „Skazani na Shawshank” (1994) – druga nominacja do Oscara.
• Trylogia „Mroczny Rycerz” (2005–2012) – rola Luciusa Foxa.
• „Bruce Wszechmogący” (2003) – rola Boga.
• „Marsz pingwinów” (2005) – narrator.
• „Last Vegas” (2013).
• „Madam Secretary” (serial produkcyjny Revelations Entertainment).

Kariera w Siłach Powietrznych Stanów Zjednoczonych

• 1955–1959: Służba w United States Air Force.
• Stanowisko: Mechanik radarów śledzących (Automatic Tracking Radar repairman).
• Stopień wojskowy: Airman First Class.

Warto wiedzieć: Morgan Freeman jest znany z tego, że często gra postacie o wielkim autorytecie, mądrości lub boskim statusie, czego najlepszym przykładem jest rola Boga w filmie „Bruce Wszechmogący” (2003).

Podsumowując, życie Morgana Freemana to inspirująca opowieść o niezwykłym talencie, determinacji i wszechstronności. Mimo wyzwań zdrowotnych i kontrowersji, jego bogaty dorobek artystyczny i niezłomna postawa czynią go wzorem dla kolejnych pokoleń artystów i dowodem na to, że pasja i ciężka praca mogą prowadzić do osiągnięcia szczytów w swojej dziedzinie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Morgan_Freeman