John Winston Lennon, urodzony 9 października 1940 roku w Liverpoolu, był brytyjskim muzykiem, kompozytorem, autorem tekstów i ikoną kontrkultury. Jako jeden z założycieli legendarnego zespołu The Beatles, odcisnął niezatarte piętno na historii muzyki popularnej. Po rozpadzie zespołu kontynuował owocną karierę solową, tworząc utwory, które stały się hymnami pokoju i miłości. Lennon, który przyjął później pełne nazwisko John Winston Ono Lennon, był dwukrotnie wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame. Zginął tragicznie 8 grudnia 1980 roku w Nowym Jorku, mając 40 lat, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo artystyczne i aktywistyczne.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na grudzień 2023 roku John Lennon miałby 83 lata.
- Żona/Mąż: Cynthia Powell (1962–1968), Yoko Ono (od 1969).
- Dzieci: Julian Lennon, Sean Lennon.
- Zawód: Muzyk, kompozytor, autor tekstów, artysta.
- Główne osiągnięcie: Założyciel i współtwórca sukcesu The Beatles, autor ponadczasowych utworów i aktywista na rzecz pokoju.
Dane biograficzne i pochodzenie
John Winston Lennon przyszedł na świat 9 października 1940 roku w Liverpool Maternity Hospital w Anglii. Jego ojciec, Alfred Lennon, był marynarzem handlowym i w tym czasie przebywał na morzu. Rodzice nadali mu imiona John Winston na cześć jego dziadka ze strony ojca, Johna „Jacka” Lennona, oraz ówczesnego premiera Wielkiej Brytanii, Winstona Churchilla.
W późniejszym okresie życia John Lennon przyjął nazwisko John Winston Ono Lennon, co było wyrazem jego silnej więzi z drugą żoną, Yoko Ono. Swoją edukację odbywał w Quarry Bank High School w Liverpoolu w latach 1952–1957. Mimo talentów artystycznych i opinii „klauna klasowego”, zmagał się z dysleksją, co negatywnie wpływało na jego wyniki w nauce i zachowanie.
Edukacja i początki kariery artystycznej
Dzięki interwencji ciotki i dyrektora, John Lennon dostał się do Liverpool College of Art. Jednak nie ukończył studiów, gdyż został z nich wydalony przed ostatnim rokiem za niewłaściwe zachowanie i brak postępów. Mimo trudności w formalnej edukacji, jego talent artystyczny rozwijał się równolegle z zainteresowaniami muzycznymi.
Warto wiedzieć: Już w szkole Lennon tworzył własny magazyn „Daily Howl”, w którym zamieszczał autorskie komiksy i rysunki, co później kontynuował w swoich książkach.
Śmierć i miejsce spoczynku
John Lennon został zamordowany 8 grudnia 1980 roku w Nowym Jorku, w wieku 40 lat. Jego ciało poddano kremacji, a prochy rozsypano w nowojorskim Central Parku. Od tego tragicznego wydarzenia minęło już ponad 45 lat.
Życie prywatne Johna Lennona
Rodzina i relacje
Relacje Johna Lennona z ojcem, Alfredem Lennonem, były skomplikowane. Po dezercji z wojska w 1944 roku, Alfred przestał wspierać rodzinę finansowo. W 1946 roku podjął nieudaną próbę wywiezienia syna do Nowej Zelandii, po której John nie miał z nim kontaktu przez blisko dwie dekady. Po interwencji opieki społecznej, młody John trafił pod opiekę ciotki Mimi Smith i jej męża George’a Toogooda Smitha, zamieszkując w ich domu „Mendips” przy 251 Menlove Avenue, który był domem bezdzietnego małżeństwa.
Tragiczna śmierć matki, Julii Lennon, która zginęła 15 lipca 1958 roku w wyniku potrącenia przez samochód, wywołała u nastoletniego Johna traumę. Przez kolejne dwa lata nadużywał alkoholu i wykazywał agresję. Wydarzenie to stało się jednak inspiracją dla jednego z jego utworów – „Julia”.
Małżeństwa i dzieci
W 1962 roku John Lennon poślubił Cynthii Powell, po tym jak zaszła w ciążę. Ich małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1968 roku, a owocem tego związku jest syn Julian. Lennon poślubił multimedialną artystkę Yoko Ono w 1969 roku. Stworzyli oni nie tylko parę w życiu prywatnym, ale także duet artystyczno-aktywistyczny, który działał do jego śmierci, z przerwą na tzw. „stracony weekend”.
W latach 1973–1975, w okresie separacji z Yoko Ono, Lennon pozostawał w związku ze swoją asystentką May Pang. Sam określał ten czas jako „stracony weekend”, mimo że był to okres intensywnej pracy twórczej. John Lennon miał dwóch synów:
- Julian (z pierwszego małżeństwa z Cynthią Powell)
- Sean (z drugiego małżeństwa z Yoko Ono), który urodził się w 1975 roku. Narodziny Seana skłoniły muzyka do rocznej przerwy w karierze, aby poświęcić się wychowaniu dziecka.
Kariera muzyczna i artystyczna Johna Lennona
Początki z The Quarrymen i The Beatles
W wieku 15 lat, we wrześniu 1956 roku, John Lennon założył grupę skiflową The Quarrymen. Po licznych zmianach składu i nazwy, zespół ten w 1960 roku przekształcił się w legendarny zespół The Beatles. Współpraca Lennona z Paulem McCartneyem jest powszechnie uznawana za jedno z najbardziej udanych partnerstw kompozytorskich w historii muzyki, które zaowocowało dziesiątkami światowych hitów.
Choć początkowo John Lennon pełnił rolę lidera w The Beatles, z czasem zaczął dzielić tę pozycję z Paulem McCartneyem. Razem tworzyli coraz bardziej innowacyjne utwory, w tym „Strawberry Fields Forever”, który sam Lennon uważał za swoje najlepsze dzieło w zespole. Jego talent kompozytorski i innowacyjne podejście do muzyki miały kluczowe znaczenie dla ewolucji artystycznej The Beatles, czyniąc ich jednym z najbardziej wpływowych zespołów wszechczasów.
Kariera solowa i Plastic Ono Band
W 1969 roku, jeszcze przed oficjalnym rozpadem The Beatles, John Lennon wraz z Yoko Ono założył zespół Plastic Ono Band. Wkrótce potem wydał swój debiutancki album solowy „John Lennon/Plastic Ono Band”, zawierający kultowy hymn „Imagine”. W swojej solowej karierze Lennon odnotował 25 singli numer jeden na liście Billboard Hot 100, w tym hit „Whatever Gets You thru the Night”, nagrany we współpracy z Eltonem Johnem.
Lennon współpracował również z innymi gigantami muzyki, między innymi z Davidem Bowiem przy tworzeniu utworu „Fame”, który stał się wielkim hitem. Produkował także album „Pussy Cats” Harry’ego Nilssona. Po pięcioletniej przerwie od muzyki, w 1980 roku John Lennon powrócił z albumem „Double Fantasy”, nagranym wspólnie z Yoko Ono. Album ten zdobył nagrodę Grammy dla Albumu Roku już po jego tragicznej śmierci.
Osiągnięcia i nagrody Johna Lennona
Uznanie w świecie muzyki
Magazyn „Rolling Stone” uznał Lennona za 5. najlepszego wokalistę wszech czasów oraz 38. najwybitniejszego artystę w historii. Jego wkład w muzykę został wielokrotnie doceniony. Został dwukrotnie wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame: jako członek The Beatles w 1988 roku i jako artysta solowy w 1994 roku. Należy również do Songwriters Hall of Fame od 1997 roku.
Nagrody pośmiertne i hołdy
Pośmiertnie John Lennon otrzymał wiele prestiżowych nagród. W 1981 roku uhonorowano go nagrodą Brit Award za wybitny wkład w muzykę. Jego album „Double Fantasy” został nagrodzony statuetką Grammy w kategorii Album of the Year. W 2002 roku w plebiscycie BBC na „100 Najwybitniejszych Brytyjczyków” Lennon zajął wysokie, ósme miejsce, wyprzedzając wiele znaczących postaci historycznych, co świadczy o jego trwałym wpływie na kulturę i historię Wielkiej Brytanii.
Aktywizm i inne projekty Johna Lennona
Działalność społeczna i antywojenna
John Lennon i Yoko Ono byli znani ze swojego zaangażowania w ruch antywojenny. W 1969 roku zorganizowali dwutygodniowy protest „Bed-In for Peace” w Amsterdamie i Montrealu, promując pokój światowy jako alternatywę dla wojny w Wietnamie. Ich utwory, takie jak „All You Need Is Love” i „Give Peace a Chance”, stały się oficjalnymi hymnami ruchu antywojennego i szeroko pojętej kontrkultury lat 60. i 70. XX wieku.
Ze względu na głośny sprzeciw wobec wojny w Wietnamie, Lennon stał się celem trzyletniej próby deportacji ze Stanów Zjednoczonych przez administrację Richarda Nixona. Działalność polityczna Lennona w USA skutkowała gromadzeniem przez FBI tajnych akt na jego temat, które zostały częściowo odtajnione dopiero po latach, ujawniając skalę inwigilacji. Jego zaangażowanie w sprawy pokoju i sprawiedliwości społecznej uczyniło go globalną ikoną aktywizmu.
Twórczość literacka i aktorska
Oprócz działalności muzycznej, John Lennon był również utalentowanym pisarzem. Jest autorem książek „In His Own Write” (1964) oraz „A Spaniard in the Works” (1965), które zawierały jego charakterystyczne, nonsensowne teksty oraz rysunki liniowe. Jego talent plastyczny objawiał się już w szkole, gdzie tworzył własny magazyn „Daily Howl”.
Lennon próbował swoich sił również w aktorstwie. Wystąpił w filmie „How I Won the War” (1967) i brał udział w licznych produkcjach filmowych The Beatles. Współpracował także przy tworzeniu eksperymentalnych filmów razem z Yoko Ono, poszerzając swoje artystyczne horyzonty w różnych dziedzinach sztuki.
Ciekawostki z życia Johna Lennona
Wczesne inspiracje i relacje rodzinne
Pierwszą gitarę, akustyczny model Gallotone Champion, John Lennon otrzymał od matki za 5 funtów i 10 szylingów. Musiała być przechowywana w domu matki, aby nie drażnić ciotki Mimi, która nie przepadała za muzyką. Ciotka Mimi była sceptyczna wobec muzycznej kariery Johna, często powtarzając mu słynne zdanie: „Gitara jest bardzo dobra, John, ale nigdy nie zarobisz nią na życie”.
Wielki wpływ na styl muzyczny młodego Lennona miała jego matka, Julia. Uczyła go gry na banjo i puszczała mu płyty takich artystów jak Elvis Presley czy Fats Domino. To właśnie ona zaszczepiła w nim miłość do muzyki i pokazała pierwsze kroki na drodze artystycznej.
Nietypowe fakty i anegdoty
Od młodości John Lennon był znany ze swojego buntowniczego charakteru. Nauczyciele opisywali go jako osobę o „niewłaściwych ambicjach”, której energia była marnowana na bójki i przeszkadzanie w lekcjach. Jego działalność polityczna w USA doprowadziła do gromadzenia przez FBI tajnych akt na jego temat, które zostały częściowo odtajnione dopiero po latach, ujawniając skalę inwigilacji.
Po pięcioletniej przerwie od kariery muzycznej, John Lennon powrócił w 1980 roku z albumem „Double Fantasy”, który nagrał wspólnie z Yoko Ono. Album ten, wydany zaledwie kilka tygodni przed jego śmiercią, zdobył nagrodę Grammy dla Albumu Roku. Tragiczne wydarzenia z 8 grudnia 1980 roku w Nowym Jorku zakończyły życie jednego z największych muzyków wszechczasów, ale jego dziedzictwo trwa nadal.
John Lennon pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii muzyki i kultury XX wieku. Jego twórczość, zarówno w ramach The Beatles, jak i solowo, wyznaczyła nowe standardy w kompozycji, wykonaniu i przekazie artystycznym. Działalność aktywistyczna na rzecz pokoju oraz unikalne podejście do sztuki sprawiły, że stał się globalną ikoną, a jego przesłanie o miłości i pojednaniu nadal inspiruje pokolenia słuchaczy i fanów na całym świecie.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Dlaczego zabil Lennona?
Mark David Chapman, zabójca Johna Lennona, podawał różne motywy, w tym frustrację związaną z postrzeganą hipokryzją Lennona oraz chęć zdobycia sławy. Twierdził, że czuł, że Lennon zdradził swoje ideały, co doprowadziło go do desperackiego czynu.
Kto zastrzelił Johna Lennona?
Johna Lennona zastrzelił Mark David Chapman. To on oddał śmiertelne strzały 8 grudnia 1980 roku.
Co się stało z Johnem Lennonem?
John Lennon został zamordowany w 1980 roku. Został postrzelony przez Marka Davida Chapmana przed swoim apartamentem w Nowym Jorku.
Gdzie został zastrzelony John Lennon?
John Lennon został zastrzelony przed swoim apartamentowcem, budynkiem nazwanym później „The Dakota”, przy Central Park West w Nowym Jorku. To właśnie tam czekał na niego zabójca.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Lennon
