Martin Heidegger, urodzony 26 września 1889 roku w Meßkirch, to jeden z najbardziej wpływowych i zarazem kontrowersyjnych filozofów XX wieku. Jego kluczowe dzieło, „Bycie i czas”, opublikowane w 1927 roku, stanowi kamień milowy w rozwoju fenomenologii, egzystencjalizmu i hermeneutyki, głęboko przekształcając rozumienie bytu i ludzkiej egzystencji. Filozof zmarł 26 maja 1976 roku we Fryburgu Bryzgowijskim, mając 86 lat, pozostawiając po sobie bogaty, choć naznaczony trudnymi wyborami życiowymi, dorobek intelektualny. Pomimo wychowania w tradycji katolickiej, jego myśli zaprowadziły go do fundamentalnych dociekań nad sensem bycia, a jego złożona relacja z Hannah Arendt jest jednym z bardziej znanych aspektów jego życia prywatnego.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na maj 2024 roku Martin Heidegger miałby 134 lata.
- Żona/Mąż: Elfriede Petri
- Dzieci: Hermann Heidegger
- Zawód: Filozof
- Główne osiągnięcie: Opublikowanie monumentalnego dzieła „Bycie i czas” (Sein und Zeit).
Martin Heidegger: Podstawowe informacje biograficzne
Data i miejsce urodzenia
Martin Heidegger przyszedł na świat 26 września 1889 roku w Meßkirch, niewielkiej miejscowości w Wielkim Księstwie Badenii, będącym wówczas częścią Cesarstwa Niemieckiego. To skromne, wiejskie pochodzenie miało wpływ na jego wczesne postrzeganie świata.
Data i miejsce śmierci
Filozof zakończył swoje życie 26 maja 1976 roku we Fryburgu Bryzgowijskim, w wieku 86 lat. Jego śmierć zamknęła pewien rozdział w historii filozofii XX wieku.
Tożsamość filozoficzna
Heidegger jest powszechnie uznawany za jednego z najważniejszych niemieckich filozofów XX wieku, którego prace wywarły fundamentalny wpływ na fenomenologię, hermeneutykę i egzystencjalizm.
Główne obszary zainteresowań
Jego myśl obejmowała szeroki zakres zagadnień, w tym metafizykę, ontologię, sztukę, religię, język, poezję i filozofię technologii.
Wykształcenie akademickie
Studia akademickie rozpoczął na Uniwersytecie we Fryburgu, gdzie uzyskał doktorat w 1914 roku, a następnie habilitację w 1916 roku.
Rodzina i życie prywatne Martina Heideggera
Pochodzenie i rodzice
Był synem Johanny (z domu Kempf) i Friedricha Heideggera, który pełnił funkcję zakrystiana w lokalnym kościele. Wychowywał się w atmosferze katolickiej.
Relacja z Hannah Arendt
W latach 1924–1928 jego studentką i partnerką intelektualną była Hannah Arendt, która sama stała się wybitną filozofką i pod silnym wpływem jego myśli.
Małżeństwo i potomstwo
W 1917 roku Martin Heidegger poślubił Elfriede Petri. Para miała syna, Hermanna Heideggera, który później stał się zarządcą spuścizny swojego ojca.
Wczesne poszukiwania duchowe
Przed skierowaniem się ku filozofii, w 1909 roku krótko przygotowywał się do stanu duchownego w seminarium jezuickim, jednak został zwolniony z powodów zdrowotnych.
Kariera akademicka i naukowa Martina Heideggera
Początki pracy naukowej
Po przerwaniu studiów teologicznych, Heidegger zainteresował się filozofią, a prace Edmunda Husserla miały na niego szczególny wpływ.
Przełomowe dzieło „Bycie i czas”
W 1927 roku opublikował swoje magnum opus, „Sein und Zeit” (Bycie i czas), które przyniosło mu międzynarodową sławę i zdefiniowało jego główny projekt filozoficzny dotyczący problemu bycia.
Kariera akademicka: Kluczowe etapy
- 1923: Profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie w Marburgu.
- 1928: Objął katedrę filozofii na Uniwersytecie we Fryburgu po Edmundzie Husserlu.
- 1933–1934: Pełnił funkcję rektora Uniwersytetu we Fryburgu.
- 1950–1958: Ponownie aktywnie działał na uczelni jako profesor emerytowany.
Profesura w Marburgu
W Marburgu współpracował z takimi postaciami jak Rudolf Bultmann, kształtując elity intelektualne epoki.
Sukcesja po Husserlu
Przejęcie katedry po Husserlu we Fryburgu było kluczowym momentem w jego karierze, potwierdzającym jego rosnącą pozycję.
Rektorat i zaangażowanie polityczne
Jego rok rektoratu we Fryburgu (1933–1934) był silnie związany z realizacją programu nazistowskiego, co stanowi jeden z najbardziej kontrowersyjnych aspektów jego biografii.
Późniejsza działalność i status emeryta
Po wojnie powrócił na uczelnię jako profesor emerytowany, kontynuując wykłady i dzieląc się swoją myślą filozoficzną.
Zaangażowanie polityczne i okres wojny
Przynależność do NSDAP
Martin Heidegger wstąpił do partii nazistowskiej (NSDAP) 1 maja 1933 roku i pozostał jej członkiem do końca wojny w 1945 roku, co jest jednym z najbardziej obciążających elementów jego biografii.
Deklaracja lojalności
W listopadzie 1933 roku podpisał „Ślubowanie wierności profesorów niemieckich Adolfowi Hitlerowi”, publicznie popierając reżim narodowosocjalistyczny.
Służba wojskowa
W czasie I wojny światowej służył przez dziesięć miesięcy jako żołnierz, a pod koniec II wojny światowej został powołany do Volkssturmu.
Kontrowersje i spuścizna filozoficzna
Proces denazyfikacji
Po wojnie francuskie władze okupacyjne nałożyły na niego zakaz nauczania. W 1949 roku został sklasyfikowany jako „Mitläufer” (sympatyk reżimu).
Warto wiedzieć: Heidegger aspirował do roli głównego filozofa partii nazistowskiej, ale jego ambicje zostały ograniczone przez opór Alfreda Rosenberga.
Wywiad dla „Der Spiegel”
W 1966 roku udzielił słynnego wywiadu dla „Der Spiegel”, w którym próbował uzasadnić swoje wcześniejsze poparcie dla nazizmu, opublikowanego po jego śmierci pod tytułem „Tylko Bóg może nas uratować”.
Kluczowe dzieła i ich publikacja
Poza „Byciem i czasem”, ważnym dziełem jest „Przyczynki do filozofii” (napisane 1936–1937, opublikowane 1989). Jego dorobek obejmuje już ponad 100 tomów i jest bliski ukończenia.
Wpływ na uczniów i rozwój filozofii
Był mentorem wielu wybitnych filozofów, w tym Herberta Marcuse’a, Hansa-Georga Gadamera i Hannah Arendt, kształtując rozwój filozofii XX wieku.
Unikalna terminologia filozoficzna
Wprowadził do filozofii kluczowe pojęcia takie jak „Dasein” (bycie-tu-oto) i „bycie-w-świecie”, rewolucjonizując analizę ludzkiej egzystencji.
Miejsce pracy twórczej
Wiele swoich prac, w tym „Bycie i czas”, stworzył w swojej wakacyjnej chacie w Todtnauberg, gdzie w spokoju mógł oddawać się rozmyślaniom nad sensem bycia.
Martin Heidegger pozostaje postacią o ogromnym znaczeniu dla filozofii XX wieku, którego głębokie dociekania nad byciem nadal inspirują i wywołują dyskusje, jednocześnie wymagając krytycznego spojrzenia na jego osobiste zaangażowanie polityczne w burzliwych czasach historii.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czym jest rozumienie dla Heideggera?
Rozumienie dla Heideggera nie jest jedynie intelektualnym procesem poznawania, lecz fundamentalnym sposobem istnienia bycia-w-świecie. Jest to prekonceptualne ujęcie możliwości swojego bycia, które kieruje tym, w jaki sposób istota ludzka (Dasein) w ogóle jest w świecie i go interpretuje.
Jakie były idee Heideggera?
Kluczową ideą Heideggera jest analiza bycia (Sein) i bytu (Seiendes), ze szczególnym uwzględnieniem bycia-tu (Dasein). Podkreślał ontologiczny charakter ludzkiego istnienia, jego skończoność, troskę oraz bycie-ku-śmierci jako podstawowe struktury Dasein.
Co to jest Dasein?
Dasein to termin Heideggera oznaczający bycie-tu, czyli ludzką egzystencję jako specyficzny rodzaj bytu, który charakteryzuje się rozumieniem bycia. Dasein jest tym bytem, który stawia pytanie o bycie, ponieważ samo jest bytem, którego bycie jest dla niego problemem.
Na czym polega dostrojenie Heideggera?
Dostrojenie (Stimmung) dla Heideggera to fundamentalny stan emocjonalny Dasein, który ujawnia mu jego bycie-w-świecie w jego całości. Jest to sposób, w jaki Dasein „czuje się” w świecie, co otwiera je na inne sposoby doświadczania rzeczywistości i siebie.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Martin_Heidegger
