Ennio Morricone: Chi Mai, Le Professionnel i magia jego koncertów

1

Ennio Morricone, jeden z najwybitniejszych kompozytorów muzyki filmowej wszech czasów, urodził się 10 listopada 1928 roku w Rzymie. Na 10 listopada 2023 roku miałby 95 lat. Kompozytor, aranżer, dyrygent i trębacz, przez całe życie był wierny swojej żonie Marii Travii, która nie tylko wspierała go osobiście, ale także tworzyła teksty do jego kompozycji. Jego kariera, trwająca od 1946 do 2020 roku, obejmuje ponad 400 ścieżek dźwiękowych do filmów i produkcji telewizyjnych, a także ponad 100 dzieł muzyki absolutnej, co czyni go jednym z najbardziej płodnych artystów w historii.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 10 listopada 2023 roku miałby 95 lat.
• Żona/Mąż: Maria Travia
• Dzieci: Cztery
• Zawód: Kompozytor muzyki filmowej i absolutnej, aranżer, dyrygent, trębacz
• Główne osiągnięcie: Stworzenie ponad 400 ścieżek dźwiękowych do filmów i produkcji telewizyjnych oraz ponad 100 dzieł muzyki absolutnej, zdobycie Oscara za muzykę do filmu „Nienawistna ósemka” i Oscara Honorowego za całokształt twórczości.

Ennio Morricone – Biografia Mistrza Muzyki Filmowej

Ennio Morricone to postać, której nazwisko na zawsze zapisało się w historii światowego kina i muzyki. Urodzony w Rzymie 10 listopada 1928 roku, kompozytor, aranżer, dyrygent i trębacz, odcisnął niezatarte piętno na gatunku muzyki filmowej. Jego dorobek, obejmujący ponad 400 ścieżek dźwiękowych do filmów i produkcji telewizyjnych oraz ponad 100 dzieł muzyki absolutnej, świadczy o jego niezwykłej płodności i wszechstronności. Przez lata znany jako „Maestro”, Morricone tworzył muzykę, która nie tylko towarzyszyła obrazom, ale często stawała się ich integralną, a nawet dominującą częścią, budując atmosferę, podkreślając emocje i nadając dziełom niepowtarzalny charakter. Jego twórczość poruszała się w szerokim spektrum gatunków, od klasyki i jazzu, przez pop i rock, aż po awangardę, co pozwoliło mu na stworzenie unikalnego brzmienia, które zdefiniowało muzykę filmową dla pokoleń.

Podstawowe Informacje o Ennio Morricone

Kim był Ennio Morricone?

Ennio Morricone był wszechstronnie wykształconym muzykiem, którego kariera rozciągnęła się na ponad siedem dekad. Jego działalność artystyczna obejmowała role kompozytora, orchestratora, dyrygenta, a także czynnego trębacza i pianisty. Poruszał się swobodnie w różnorodnych gatunkach muzycznych, od muzyki klasycznej i jazzu, po pop, rock i eksperymentalną awangardę. Ta szeroka paleta stylistyczna pozwoliła mu na tworzenie unikalnych i zapadających w pamięć kompozycji, które zdefiniowały brzmienie wielu filmów, przyczyniając się do ich artystycznego i komercyjnego sukcesu.

Data i miejsce urodzenia oraz śmierci

Ennio Morricone urodził się 10 listopada 1928 roku w Rzymie, w okresie rządów faszystowskich w Królestwie Włoch. Swoje życie zakończył 6 lipca 2020 roku, w wieku 91 lat, pozostawiając po sobie ogromne dziedzictwo artystyczne. Jego rzymskie korzenie i doświadczenia z młodości z pewnością wpłynęły na kształtowanie jego wrażliwości muzycznej, która znalazła wyraz w jego bogatej i zróżnicowanej twórczości.

Pseudonimy i tożsamość artystyczna

Artysta był znany pod wieloma imionami, a najczęściej określano go mianem „Maestro”. Na początku swojej kariery filmowej, aby ukryć swoją tożsamość w mniej prestiżowych produkcjach lub gdy pracował jako „ghost writer”, posługiwał się anglojęzycznymi pseudonimami, takimi jak Dan Savio czy Leo Nichols. Te zabiegi pozwalały mu na zachowanie anonimowości w początkowych etapach rozwoju kariery, zanim jego talent został powszechnie doceniony, co pokazuje pragmatyzm i determinację w dążeniu do celu.

Wszechstronność muzyczna i gatunki

Morricone wykazywał niezwykłą wszechstronność muzyczną. Jego twórczość obejmowała szerokie spektrum gatunków, od korzeni muzyki klasycznej, przez jazzowe improwizacje, po eksperymenty z awangardą i wpływy muzyki popularnej. Ta elastyczność pozwoliła mu na tworzenie ścieżek dźwiękowych dopasowanych do różnorodnych gatunków filmowych, od westernów po dramaty i thrillery. Jego zdolność do łączenia pozornie odległych stylów była jednym z kluczy do jego sukcesu, czyniąc każdą jego kompozycję świeżą i oryginalną.

Imponujący dorobek artystyczny

Dorobek artystyczny Ennio Morricone jest oszałamiający. Składa się na niego ponad 400 ścieżek dźwiękowych do filmów i produkcji telewizyjnych oraz ponad 100 dzieł z zakresu muzyki absolutnej. Tak ogromna liczba kompozycji plasuje go w czołówce najbardziej płodnych twórców w historii branży muzycznej, czyniąc go prawdziwym rekordzistą pod względem ilości i jakości wyprodukowanej muzyki, która na stałe wpisała się do kanonu światowej kultury.

Rodzina i Życie Prywatne Ennio Morricone

Pochodzenie i wczesne wpływy rodzinne

Ennio Morricone był synem Libery Ridolfi i Mario Morricone. Jego ojciec, zawodowy trębacz grający w orkiestrach muzyki lekkiej, odegrał kluczową rolę w jego muzycznym rozwoju. To właśnie Mario Morricone jako pierwszy nauczył swojego syna czytać nuty i grać na kilku instrumentach, wprowadzając go w świat muzyki od najmłodszych lat. Te wczesne doświadczenia stanowiły fundament dla przyszłej, błyskotliwej kariery, kształtując jego wrażliwość i techniczne umiejętności.

Małżeństwo z Marią Travią

W 1956 roku Ennio Morricone poślubił Marię Travię. Ich małżeństwo trwało aż do śmierci kompozytora w 2020 roku, co świadczy o głębokiej i trwałej więzi. Maria Travia była nie tylko partnerką życiową Morricone, ale również jego bliską współpracowniczką. Jej wkład w twórczość męża był znaczący, co podkreśla siłę ich artystycznego i osobistego związku, który przetrwał próbę czasu.

Współpraca z żoną przy kompozycjach

Maria Travia nie tylko dzieliła życie z Ennio Morricone, ale także aktywnie uczestniczyła w jego karierze artystycznej. Pisała teksty do wielu jego kompozycji, w tym do utworów z nagrodzonej Oscarem ścieżki dźwiękowej do filmu „Misja”. Jej wkład literacki dodawał głębi i emocjonalnego wymiaru wielu znanych utworów, podkreślając synergiczny charakter ich współpracy i wspólne dążenie do perfekcji.

Związek z Sergio Leone od dzieciństwa

Ciekawostką z dzieciństwa Ennio Morricone jest fakt, że uczęszczał do tej samej szkoły podstawowej co Sergio Leone. To wczesne, choć być może niezauważone wówczas, zetknięcie zapoczątkowało relację, która po latach zaowocowała jednym z najsłynniejszych i najbardziej płodnych duetów reżysersko-kompozytorskich w historii światowej kinematografii. Ich współpraca zdefiniowała brzmienie gatunku spaghetti westernów, tworząc dzieła kultowe.

Kariera Zawodowa Ennio Morricone

Początki kariery muzycznej – trąbka i jazz

Kariera Ennio Morricone rozpoczęła się w latach 40. XX wieku od gry na trąbce w zespołach jazzowych. To właśnie w tym środowisku zdobywał pierwsze szlify i rozwijał swoje muzyczne umiejętności, które później miały zaprocentować w jego wszechstronnej twórczości. Jazzowe improwizacje i rytmiczna swoboda z pewnością wpłynęły na jego późniejsze, innowacyjne podejście do kompozycji, dodając jej dynamiki i swobody.

Praca jako aranżer studyjny

W 1950 roku Morricone rozpoczął pracę jako aranżer studyjny. Przygotowywał aranżacje dla różnych artystów, w tym utwór „Mamma Bianca” dla Narciso Parigiego. Okres ten był ważnym etapem w jego rozwoju zawodowym, pozwalając mu na zgłębienie tajników produkcji muzycznej i poszerzenie warsztatu aranżacyjnego, co było kluczowe dla jego późniejszych sukcesów w branży muzyki filmowej.

Krótka przygoda z RAI

W 1958 roku Ennio Morricone został zatrudniony przez włoskiego nadawcę publicznego RAI. Jego przygoda z tą instytucją trwała jednak zaledwie jeden dzień. Powodem rezygnacji był wewnętrzny przepis zabraniający emisji muzyki skomponowanej przez pracowników firmy. Choć krótka, ta epizodyczna sytuacja pokazuje pewne absurdy biurokracji, z jakimi mógł się mierzyć artysta na początku swojej drogi zawodowej, zanim zdobył uznanie.

Przełom w karierze filmowej i praca „ghost writer”

Przełomem w karierze Ennio Morricone w kinie był rok 1961, kiedy to zadebiutował muzyką do filmu „Faszysta” w reżyserii Luciano Salce. Jednak zanim zdobył powszechne uznanie, przez lata pracował jako „ghost writer”, tworząc muzykę, która była oficjalnie przypisywana innym, bardziej znanym kompozytorom. Ta praca pozwoliła mu na zdobycie cennego doświadczenia i rozwinięcie warsztatu, jednocześnie budując jego dyskretną reputację w branży.

Międzynarodowa sława dzięki współpracy z Sergio Leone

Międzynarodową sławę Ennio Morricone przyniósł okres między 1960 a 1975 rokiem, dzięki owocnej współpracy z reżyserem Sergio Leone. Ich wspólne dzieła, znane jako „Trylogia dolarowa” (w tym filmy takie jak „Za garść dolarów”, „Za kilka dolarów więcej” oraz „Dobry, zły i brzydki”), zrewolucjonizowały gatunek westernu i na zawsze zmieniły postrzeganie muzyki filmowej. Współpraca ta stała się synonimem innowacyjnego podejścia do tworzenia soundtracków, definiując brzmienie gatunku.

Sukces „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie”

Ścieżka dźwiękowa do filmu „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie” z 1968 roku osiągnęła spektakularny sukces komercyjny i artystyczny. Sprzedała się w nakładzie około 10 milionów egzemplarzy, stając się jednym z najlepiej sprzedających się soundtracków na świecie. Utwory z tego filmu, takie jak „The Ecstasy of Gold”, do dziś są rozpoznawalne i uwielbiane przez fanów muzyki filmowej, a ich niezwykła siła wyrazu podkreśla geniusz Morricone.

Współpraca z czołowymi reżyserami Hollywood

Po zdobyciu uznania w Europie, Ennio Morricone z sukcesem zaistniał w Hollywood. Współpracował z największymi reżyserami, takimi jak Brian De Palma, Quentin Tarantino, John Carpenter czy Oliver Stone. Stworzył niezapomnianą muzykę do takich hitów jak „Nietykalni” (The Untouchables), „Coś” (The Thing) czy „Nienawistna ósemka” (The Hateful Eight). Jego zdolność do adaptacji swojego stylu do wizji różnych twórców potwierdza jego wszechstronność i unikalny talent, czyniąc go pożądanym partnerem dla każdego reżysera.

Nagrody i Osiągnięcia Ennio Morricone

Oscar za „Nienawistną ósemkę”

Po pięciu wcześniejszych nominacjach do Oscara za najlepszą muzykę oryginalną, Ennio Morricone w końcu zdobył upragnioną statuetkę w 2016 roku za film „Nienawistna ósemka” Quentina Tarantino. Miał wówczas 87 lat, a nagroda była ukoronowaniem jego niezwykłej kariery i wyrazem uznania dla jego geniuszu, który doczekał się zasłużonego docenienia przez Amerykańską Akademię Filmową.

Oscar Honorowy za całokształt twórczości

W 2007 roku Amerykańska Akademia Filmowa przyznała Ennio Morricone Oscara Honorowego za „wspaniały i wieloaspektowy wkład w sztukę muzyki filmowej”. Było to wyjątkowe wyróżnienie, doceniające całokształt jego twórczości i jego nieoceniony wpływ na rozwój muzyki filmowej na przestrzeni dziesięcioleci. Ten zaszczyt potwierdził jego pozycję jako ikony w branży, której dokonania są niezrównane.

Prestiżowe nagrody i wyróżnienia

Lista nagród i wyróżnień Ennio Morricone jest imponująca i świadczy o jego powszechnym uznaniu. Obejmuje ona m.in. trzy nagrody Grammy, trzy Złote Globy, sześć nagród BAFTA oraz dziesięć statuetek David di Donatello, włoskiego odpowiednika Oscara. W 2010 roku odebrał również prestiżową Polar Music Prize, co podkreśla globalny zasięg jego artystycznych dokonań i ich znaczenie dla światowej kultury.

„Dobry, zły i brzydki” w Grammy Hall of Fame

Ścieżka dźwiękowa do filmu „Dobry, zły i brzydki” z 1966 roku została w 2008 roku wprowadzona do Grammy Hall of Fame. To wyjątkowe wyróżnienie przyznawane jest najbardziej wpływowym i rozpoznawalnym dziełom w historii muzyki. Włączenie tej kompozycji do tego prestiżowego grona podkreśla jej ponadczasowe znaczenie i wpływ na kolejne pokolenia artystów i słuchaczy, cementując jej miejsce w historii muzyki.

Twórczość Muzyczna Ennio Morricone

Działalność w „Il Gruppo”

W latach 1966–1980 Ennio Morricone był kluczowym członkiem „Il Gruppo” (Gruppo di Improvvisazione Nuova Consonanza). Był to jeden z pierwszych kolektywów kompozytorów eksperymentalnych, który zajmował się awangardową improwizacją. Działalność w tym ugrupowaniu pozwoliła mu na eksplorowanie nowych brzmień i technik kompozytorskich, co z pewnością wpłynęło na jego późniejsze, innowacyjne podejście do muzyki filmowej, dodając jej nieprzewidywalności i świeżości.

Współpraca z artystami muzyki popularnej

Jako aranżer w RCA Victor, Morricone miał okazję współpracować z gigantami muzyki popularnej. Tworzył wraz z Paulem Anką hit „Ogni volta”, który sprzedał się w nakładzie 3 milionów płyt. Aranżował również utwór „Se telefonando” dla włoskiej diwy Miny. Te współprace pokazują, jak wszechstronnym artystą był Morricone, potrafiącym odnaleźć się w różnorodnych kontekstach muzycznych i tworzyć przeboje w różnych gatunkach.

Założenie Forum Music Village

W 1969 roku Ennio Morricone współzałożył Forum Music Village w Rzymie. To prestiżowe studio nagraniowe szybko stało się ważnym ośrodkiem dla europejskiej produkcji muzycznej. Jego powstanie było dowodem zaangażowania Morricone w rozwój infrastruktury muzycznej i tworzenie przestrzeni dla kreatywności innych artystów. Studio to było świadkiem powstawania wielu znaczących dzieł, przyczyniając się do rozwoju europejskiej sceny muzycznej.

Wpływ na innych artystów

Wpływ Ennio Morricone na innych artystów jest nieoceniony. Do inspiracji jego twórczością przyznawali się tacy giganci jak Hans Zimmer, Metallica (która otwiera swoje koncerty utworem „The Ecstasy of Gold”), Muse, Radiohead czy Dire Straits. Jego unikalne brzmienie i innowacyjne podejście do kompozycji stały się punktem odniesienia dla całych pokoleń muzyków, potwierdzając jego status jako jednego z najważniejszych kompozytorów wszech czasów, którego dziedzictwo żyje.

Edukacja Muzyczna Ennio Morricone

Wczesne lata w Konserwatorium Świętej Cecylii

Ennio Morricone wstąpił do Konserwatorium Świętej Cecylii w 1940 roku, mając zaledwie 12 lat. Co niezwykłe, czteroletni program harmonii ukończył w zaledwie sześć miesięcy, co świadczy o jego niezwykłym talencie i determinacji od najmłodszych lat. Ta błyskawiczna nauka była zapowiedzią jego późniejszych, imponujących osiągnięć w dziedzinie kompozycji i muzyki.

Studia pod kierunkiem Goffredo Petrassiego

Podczas studiów w konserwatorium Morricone kształcił się w grze na trąbce, kompozycji oraz muzyce chóralnej pod kierunkiem Goffredo Petrassiego. Petrassi był wybitnym kompozytorem, a Morricone w późniejszych latach dedykował mu swoje utwory koncertowe, co świadczy o głębokim szacunku i wpływie, jaki jego mistrz wywarł na jego twórczość. Ich relacja była przykładem inspirującej interakcji między pokoleniami artystów, która zaowocowała wspaniałymi dziełami.

Dyplomy z wyróżnieniem

Swoją formalną edukację muzyczną Ennio Morricone zakończył z wyróżnieniem. W 1946 roku uzyskał dyplom z gry na trąbce, w 1952 roku dyplom z instrumentacji dla orkiestr dętych z oceną 9/10, a w 1954 roku dyplom z kompozycji z oceną 9.5/10. Te wysokie oceny potwierdzają jego doskonałe przygotowanie teoretyczne i praktyczne, które stanowiły solidny fundament dla jego niezwykłej kariery, zapewniając mu techniczną biegłość i artystyczną wizję.

Ciekawostki z Życia Ennio Morricone

Pierwsze kompozycje w dzieciństwie

Już w wieku sześciu lat Ennio Morricone zaczął tworzyć swoje pierwsze kompozycje. Ten wczesny talent, wspierany przez rodziców, był zapowiedzią jego przyszłego, niezwykłego geniuszu kompozytorskiego. Ta wrodzona pasja i zdolność do tworzenia od najmłodszych lat stanowiły o jego wyjątkowości na tle innych muzyków, zapowiadając przyszłe arcydzieła.

Nietypowa współpraca z Pet Shop Boys

W 1987 roku Ennio Morricone podjął nietypową współpracę z brytyjskim duetem synth-popowym Pet Shop Boys. Współtworzył z nimi utwór „It Couldn’t Happen Here”. Ta współpraca pokazuje otwartość Morricone na eksplorowanie różnych gatunków muzycznych i jego gotowość do eksperymentowania z nowoczesnymi brzmieniami, nawet jeśli kojarzony był głównie z muzyką filmową, co świadczy o jego artystycznej odwadze.

Muzyka do wielkich produkcji telewizyjnych

Choć Ennio Morricone jest powszechnie kojarzony z kinem, jego talent obejmował również wielkie produkcje telewizyjne. Pisał muzykę do takich seriali jak „Marco Polo” czy „Ośmiornica” (La piovra), a także do biograficznego filmu o papieżu „Karol: Człowiek, który został papieżem”. Jego wszechstronność pozwoliła mu na zaznaczenie swojej obecności w różnych formach audiowizualnych, co świadczy o jego nieograniczonym talencie.

Pierwsze poważne doświadczenie zawodowe

W 1941 roku, jako młody student, Ennio Morricone został wybrany do Orkiestry Operowej pod dyrekcją Carlo Zecchiego na trasę koncertową po regionie Veneto. Było to jego pierwsze poważne doświadczenie zawodowe, które z pewnością miało ogromny wpływ na jego dalszy rozwój i ugruntowało jego pasję do wykonywania muzyki na żywo. To wydarzenie było kamieniem milowym w jego edukacji i karierze, wprowadzając go na profesjonalną scenę muzyczną.

Najważniejsze dzieła filmowe

• Trylogia dolarowa (lata 1960-1975)
• Pewnego razu na Dzikim Zachodzie (1968)
• Nietykalni (The Untouchables)
• Coś (The Thing)
• Nienawistna ósemka (The Hateful Eight)
• Misja (The Mission)
• Malèna

Lista nagród i wyróżnień

Warto wiedzieć: Ennio Morricone przez lata pracował jako „ghost writer”, pisząc muzykę, która była oficjalnie przypisywana innym, znanym już kompozytorom. Był również kluczowym członkiem „Il Gruppo” (Gruppo di Improvvisazione Nuova Consonanza), jednego z pierwszych kolektywów kompozytorów eksperymentalnych zajmujących się awangardową improwizacją, co pokazuje jego otwartość na eksperymenty.

Ennio Morricone, mistrz muzyki filmowej, pozostawił po sobie ponad 400 ścieżek dźwiękowych i ponad 100 dzieł muzyki absolutnej, a jego twórczość do dziś inspiruje artystów na całym świecie. Jego dziedzictwo przypomina o sile muzyki w kształtowaniu emocji i nadawaniu nieśmiertelności kinematograficznym arcydziełom, czyniąc go jednym z najważniejszych kompozytorów XX i XXI wieku.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ennio_Morricone